Home > > Bertolt Brecht en het Episch Theater

Bertolt Brecht en het Episch Theater


Bertolt Brecht ontkent de individuele held als drager van de dramatische handeling. De mens is volgens Brecht een bundel van collectieve impulsen en gedragswijzen. Het thema van het uiteenvallen van de menselijke persoonlijkheid in de moderne maatschappij, het determinisme van sociale rollen en de noodzakelijke 'redding' van het individu door het collectief bepalen sinds begin jaren 20 de werken van Bertolt Brecht. Brechts poetica en de poetica van zijn Episch Theater kunnen we opvatten als een poetica van de hoop, die begint bij het vormgeven van de wanhoop.

bertolt brecht
In zijn eerste belangrijke werk Baal (1918/1923) koos Bertolt Brecht ervoor zijn held, de dichter Baal, te portretteren als een inferieure eenzaat. Brecht haalde zijn inspiratie bij Hanns Johst, een expressionist die Der Einsame geschreven had, over een man die boven de massa uitsteeg door zijn ambitie en genialiteit. Bertolt Brecht hield ervan het werk van andere vanuit een tegenstrijdig perspectief te herschrijven. Hiervan is Baal het vroegste voorbeeld. Tegelijk kan het ook al beschouwd worden als een vroege afrekening met de individualistische burgerlijke moraal en haar asociale culturele uitingsvormen. Via het Marxistisch dialectisme hecht Bertolt Brecht sterk belang aan deze tegenstellingen die kritische, maar radicale transformatie mogelijk maken.

bertolt brecht


Voor Bertolt Brecht gold dus het belang van het collectief, van samenwerking. Gesterkt door de ideeën van het Marxisme beschouwde Brecht een collectief als een groep mensen die samen aan een ideaal werken, desnoods een ideaal van 1 persoon. Voor De Driestuiversopera (1928) werkte Brecht bijvoorbeeld samen met de componist Kurt Weill.

Brechts kunst moest boven alles een eingreifendes Denken zijn, een ingrijpend, veranderend denken. Brecht eiste aandacht voor de plek van het individu in het concrete sociale relaas. De theaterwerken van Bertolt Brecht doelden op een radicale pedagogie die politieke educatie wilde verschaffen, die politieke instincten wilde cultiveren met het oog op een revolutionaire politieke praktijk.

bertolt brecht
Door middel van het Episch Theater hoopte Bertolt Brecht een context te creëren voor een toneelstuk gebaseerd op historische omgevingsinvloeden. Volgens Brecht was de vlotste manier om een kritische houding aan te meten tegenover zijn eigen maatschappij verkrijgbaar door de huidige sociale verhoudingen en instellingen in veranderlijk historisch perspectief te plaatsen. Een goed voorbeeld hiervan is De Kaukasische Krijtkring, gebaseerd op het Chinese toneelstuk Hui-Lan-Ji van Li Xing-dao uit de 13de eeuw.

Hoewel Brecht op scène een scheiding van elementen voorstond - dus de autonomie van artistieke elementen, eerder dan een klassieke Aristotelische eenheid - stonden al deze elementen in het teken van het analytische vertelperspectief dat hij nastreefde. Met de contradictie tussen de elementen op scène beoogde Bertolt Brecht allereerst identificatie te vermijden en tegelijk aan te zetten tot kritische reflectie. Het politieke doel schuilde dus in de vervreemding van het publiek van de conventionele vormen van identificatie.

Vervreemding, het centrale concept van het Episch Theater, bereikt Brecht door de expositie van de verhaalstructuur en de communicatie ervan naar het publiek. De inhoud van het Epische Theater werd volgens Bertolt Brecht overgedragen op een dialectische, non-illusionistische en niet-lineaire manier. Door empathische illusie of een mimesis van de realiteit te vermijden, diende het Episch Theater de werking van sociale processen en het menselijke gedrag aan te tonen. De taak van het vervreemdingseffect bestond er dus in het publiek een beter historisch inzicht bij te brengen, een onderdrukt alternatief te zien en aan te sturen op verandering. Om dit effect van vervreemding te verkrijgen moesten acteurs hun complete inleving in een personage opgeven. Ze toonden hun personages eerder dan het te zijn. Ze citeerden zinnen eerder dan te spreken in naam van het personage zelf. Een levensecht incident herhaalt zich, etc.

Het meest uitgebreide naslagwerk over Bertolt Brecht is A Bertolt Brecht Reference Companion, een indrukwekkende bundel met al zijn teksten. Wens je meer informatie over de centrale begrippen in de dramatische theorie van Bertolt Brecht? In dat geval raden we Bertolt Brecht's Dramatic Theory of The Theatre Of Bertolt Brecht aan. Zoek je meer praktische handleidingen bij de toneelstukken van Bertolt Brecht, dan is Guide To The Plays Of Bertolt Brecht de beste keuze. Mocht je meer te weten willen komen over de band van Bertolt Brecht met zijn tijdgenoten dan is Walter Benjamin And Bertolt Brecht: The Story Of A Friendship zeker en vast een aanrader.

Hieronder vind je tenslotte een overzicht van enkele theatrale mijlpalen van Bertolt Brecht:


Blijf je graag op de hoogte? Schrijf je dan snel in voor onze nieuwsbrief. Neem je graag de pen ter hand? Schrijf je dan in als gastauteur bij Dramaturgie | Platform.

Rubriek:

0 reacties op "Bertolt Brecht en het Episch Theater"

Laat je reactie horen